Oplichting online herkennen, van phishing tot AI-stemkloon-fraude

Bijna anderhalf miljoen Nederlanders trapten er vorig jaar in. Vrijwel niemand dacht vooraf dat het hem zou overkomen.

Oplichters zijn geen amateurs meer. Ze werken met tijdsdruk, nagemaakte telefoonnummers en tegenwoordig zelfs met gekloonde stemmen. Wat vrijwel elke truc gemeen heeft, is dat hij je zo opjaagt dat je even niet helder nadenkt. Precies dat moment is waar het misgaat.

Deze gids gaat niet over cybersecurity of over hoe je computer technisch beveiligd moet worden. Daar is elders genoeg over te vinden. Deze gids gaat over het dagelijkse deel: de sms van PostNL, het appje van een onbekend nummer dat zegt je dochter te zijn, de webshop die net te goedkoop is, en het telefoontje van je bank dat helemaal geen bank blijkt.

Wat je in deze gids vindt

• De vier psychologische hefbomen waar vrijwel elke oplichting op leunt, zodat je de truc herkent en niet alleen het verhaal
• Eén echt nepbericht regel voor regel ontleed, met per zin wat het verraadt
• Zes signalen van een nepwebshop, plus de controle van twee minuten die honderden euro's kan schelen
• Hoe fraude met nagemaakte stemmen werkt, en welke afspraak binnen je gezin dit onschadelijk maakt
• Het verloop van datingfraude in vijf stappen, en het moment waarop je het bijna altijd kunt zien
• Waarom je bank je nooit belt met het verzoek geld over te maken, en wat je dan wel doet
• Wat je letterlijk zegt als je je bank belt na een verdachte overboeking, met de gegevens die je erbij moet hebben
• Een invulpagina voor je eigen veiligheidsplan, inclusief het telefoonnummer dat je zelf moet opzoeken
• De tien gouden regels op één pagina, gemaakt om op te hangen

Waarop de gids is gebaseerd

Deze gids steunt op het onderzoek Online Veiligheid en Criminaliteit 2024 van het CBS, uitgevoerd onder ruim 33.000 personen, aangevuld met voorlichting van de Fraudehelpdesk, de Consumentenbond en het Nationaal Cyber Security Centrum, en met de meldprocedures van de politie. Onder de betreffende tekstblokken staat de bron vermeld en achterin vind je de volledige bronnenlijst.

Voor wie

Voor iedereen die online koopt, bankiert of appt, en voor wie zich zorgen maakt om een ouder familielid. Ook bruikbaar als je al eens bent opgelicht: het laatste hoofdstuk gaat over wat je dan direct moet doen, en waarom melden ook zin heeft als je denkt dat het te laat is.

Praktisch

Direct te downloaden PDF, 15 pagina's, geschreven in toegankelijke taal voor volwassenen. Met invulpagina, checklist, de tien gouden regels en bronvermelding.

Je kunt de gids direct downloaden na je aankoop!